RTÜK 15. Gelecekle İletişim Çalıştayı Üsküp’te yapıldı

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından 2009 yılından bu yana düzenlenen Uluslararası Gelecekle İletişim Çalıştaylarının 15’incisi, Kuzey Makedonya’daki Uluslararası Balkan Üniversitesinin ev sahipliğinde gerçekleştirildi.

Balkanlar, Kafkaslar, Orta Asya ve Afrika’dan Türkiye’ye eğitim almak üzere gelen genç iletişimcileri buluşturan çalıştay, RTÜK Başkanı Mehmet Daniş başkanlığındaki RTÜK heyetinin Uluslararası Balkan Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Bulut’u ziyaret etmesiyle başladı.

Açış programına RTÜK Başkanı Mehmet Daniş, RTÜK Üyesi ve Gelecekle İletişim Çalıştayı Koordinatörü Fatma Çeliker, RTÜK Üyeleri Hasan Davulcu, Orhan Özdemir ve Tuncay Keser, Uluslararası Balkan Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Bulut, Cumhurbaşkanlığı eski Genel Sekreteri Prof. Dr. Mustafa İsen ve Türkiye Cumhuriyeti Üsküp Büyükelçisi Alper Aktaş katıldı.

Açılış konuşmaları

RTÜK Başkanı Mehmet Daniş, açış konuşmasında çalıştayların yalnızca akademik bilgi ve deneyimlerin paylaşıldığı bir platform olmadığını, farklı coğrafyalardan gençleri ortak bir gelecek vizyonu etrafında buluşturan bir iletişim köprüsüne dönüştüğünü belirtti. Yapay zekâ teknolojilerinin bilgiye erişimden içerik üretimine kadar iletişim süreçlerini yeniden şekillendirdiğine dikkat çeken Daniş, gençlerin yalnızca teknolojiyi kullanan değil, teknolojinin yönünü ve sınırlarını sorgulayan bireyler olarak yetişmesinin önem taşıdığını vurguladı.

Yapay zekâ tarafından üretilen içerikler, deepfake uygulamaları ve dijital manipülasyonların medya ekosisteminin güvenilirliği açısından yeni sorumluluklar ortaya çıkardığını ifade eden Daniş, ❝Çünkü teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin, iletişimin merkezinde insan vardır. Yapay zekânın sunduğu imkânların insan iradesi, vicdanı ve hakikat arayışıyla buluşmadığı bir dijital düzenin adil ve güvenilir bir gelecek inşa etmesi mümkün değildir❞ dedi.

Dijital egemenliğin ülkelerin bağımsızlığı açısından stratejik önem taşıdığını belirten Daniş, verilerin korunması, bilgi ve iletişim altyapılarının güçlendirilmesi ile ulusal teknolojik kapasitenin geliştirilmesinin gerekliliğine işaret etti.

RTÜK Üyesi ve Gelecekle İletişim Çalıştayı Koordinatörü Fatma Çeliker, 2009 yılından bu yana düzenlenen çalıştaylara 28 ülkeden 619 öğrencinin katıldığını belirterek organizasyonun uluslararası iletişim alanında önemli bir buluşma noktası hâline geldiğini söyledi. Çeliker, ❝Bu seminer boyunca bildirilerini sunacak arkadaşlarımızın çalışmaları da bizim için çok kıymetli. Getirecekleri taze fikirler ve yapacakları akademik tespitler, medyanın geleceğine yeni bakış açıları kazandıracaktır❞ ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanlığı eski Genel Sekreteri Prof. Dr. Mustafa İsen ise konuşmasında yapay zekânın hangi bilgi birikimiyle beslendiği ve hangi kültürlerin hafızasını taşıdığı sorusuna dikkat çekti. 8. yüzyıldan 20. yüzyıla uzanan İslam biyografi geleneğine ve Nevâyî ile başlayan Türk biyografi birikimine değinen İsen, bu mirasın büyük bölümünün hâlâ kütüphane raflarında beklediğini, yönetiminde hazırlanan TEİS ve TEES’in dijitale taşınmış iki önemli örnek olduğunu söyledi. İsen, amacın yapay zekânın geçmişi insan yerine yorumlaması değil, bu birikimin nitelikli bir bilgi ortamına dönüştürülerek insanın kendi tarihini daha kapsamlı araştırmasının sağlanması olduğunu vurguladı.

Uluslararası Balkan Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Bulut, dijital çağda yapay zekâ teknolojilerinin artan stratejik önemine dikkat çekerek teknolojik gelişmelerin hızı kadar bu teknolojinin beraberinde getireceği etik ilkelerin ve ahlaki değerlerin kritik önem taşıdığını belirtti.

Türkiye Cumhuriyeti Üsküp Büyükelçisi Alper Aktaş, Türkiye’nin bu alanda gelişmeleri yalnızca takip eden değil, küresel dönüşüme yön veren aktif bir öncü konumuna geldiğini söyledi. Genç nüfusun, üniversitelerin bilimsel birikiminin ve gelişen teknoloji ekosisteminin önemli avantajlar olduğunu ifade eden Aktaş, Kuzey Makedonya’nın veri merkezleri ve dijital altyapı alanındaki hedeflerini yakından takip ettiklerini kaydetti.

Genç iletişimciler altı bildiri sundu

Konuşmaların ardından çalıştayın akademik oturumunda genç iletişimciler altı bildiri sundu. Yapay zekânın teknolojik gelişimi, medya etiği, dezenformasyonla mücadele, fikrî mülkiyet, veri güvenliği ve küresel dijital platformların düzenlenmesi farklı boyutlarıyla değerlendirildi.

Saidsamadkhon Sultanov, ❝Yapay Zekâ 101: Hayatımızı Değiştiren Teknolojinin Anatomisi❞ başlıklı sunumunda yapay zekânın tarihsel gelişimini ele aldı ve RTÜK’ün yapay zekâ destekli Veri İzleme ve Analiz (VİA) Sistemini teknolojik dönüşümün somut örneklerinden biri olarak değerlendirerek sistemin yayın takibi, otomatik deşifre, çeviri, içerik analizi ve raporlama süreçlerindeki işlevlerine değindi.

Ayşe Cansu Çarlak ve Beyza Mina Müderrisoğlu ❝Yapay Zekâ Çağında Medya Etiği ve Hukuki Düzenlemeler❞ başlıklı bildirilerinde yapay zekânın medya sektöründe oluşturduğu etik ve hukuki sorunları değerlendirdi. Fatıma Selvi ise ❝Dijital Çağda Sahte Haberle Mücadele❞ başlıklı sunumunda yapay zekâ destekli sahte içeriklerin bilgi ekosistemine yönelik tehditlerini ele aldı.

Aidana Baktybek Kyzy ❝Algoritmik Estetik ve Fikrî Mülkiyet❞ başlıklı sunumunda üretken yapay zekâ aracılığıyla oluşturulan eserlerin telif hakları, özgünlük ve eser sahipliği bakımından ortaya çıkardığı tartışmalara yer verdi. Elshodjon Salimov ❝Dijital Egemenlik: Küresel Platformlar ve Ulusal Haklar❞ başlıklı bildirisinde veri güvenliği, yerli teknolojik altyapıların güçlendirilmesi ve nitelikli insan kaynağının geliştirilmesinin dijital egemenlik açısından taşıdığı önemi vurguladı. Ani Tarugishvili ise ❝Ülke Örnekleriyle Dijital Sınırlar: Platformların Yükselişi, Lisanslama ve Vergi Politikaları❞ başlıklı sunumunda küresel dijital platformlara yönelik düzenleme modellerini karşılaştırdı.

Sunumlarda, yapay zekâ ve dijitalleşmenin sunduğu imkânlardan yararlanılırken insan denetiminin, etik ilkelerin, güvenilir bilginin ve ulusal dijital kapasitenin korunmasının gerekliliği ortak vurgu olarak öne çıktı.

Kuzey Makedonya yayıncılık otoritesine ziyaret

Çalıştay kapsamında RTÜK Başkanı Mehmet Daniş ve beraberindeki heyet, Kuzey Makedonya Ağ ve Görsel-İşitsel Medya Hizmetleri Ajansına (AVMU) resmî ziyarette bulundu. Görüşmede geleneksel yayıncılığın geleceği, dijital platformların yükselişi ve iki kurum arasında 2014 yılında imzalanan iş birliği protokolü çerçevesinde geliştirilebilecek ortak çalışmalar ele alındı. Ziyaret programında kurumlar arası ilişkilerin güçlendirilmesi ve yayıncılık alanındaki karşılıklı tecrübe paylaşımının artırılması konuları değerlendirildi.

RTÜK heyeti ayrıca Türkiye Cumhuriyeti Üsküp Büyükelçisi Alper Aktaş’ı ziyaret etti.

Atölyeler ve kapanış programı

11-15 Ekim 2026 tarihleri arasında düzenlenen organizasyonda akademik oturumların yanı sıra kültürel geziler ve öğrenci atölyeleri de gerçekleştirildi. Farklı ülkelerden gelen öğrenciler, atölye çalışmaları ve ortak etkinliklerle iletişim alanındaki bilgi ve deneyimlerini paylaşırken ülkeler arasındaki dostluk ve kültürel bağların güçlendirilmesine katkı sağladı.

15. Uluslararası Gelecekle İletişim Çalıştayı, katılımcılara sertifikalarının takdim edilmesi ve kapanış programıyla sona erdi.