Medya panelinde yapay zekâ ve telif hakları tartışıldı

Ankara’da düzenlenen programda kültürün dijitalleşme süreci, yaratıcı ve kapsayıcı medya yaklaşımları ile telif hakları iki ayrı oturumda ele alındı.

Türk İnternet Medya Birliği (TİMBİR) tarafından yürütülen “Kültürel Endüstriler için Kapsayıcı ve Yaratıcı Medya” projesi kapsamında Ankara’da bir program düzenlendi. Programın “Kültürden Dijitale: Yaratıcı, Kapsayıcı ve Yenilikçi Medya” başlıklı ilk oturumunda kültürün dijitalleşme sürecindeki yeri ile yaratıcı, kapsayıcı ve yenilikçi medya yaklaşımları değerlendirildi. “Kültürel Endüstrinin Yaygınlaştırılması ve Medya Etiği” başlıklı ikinci oturumda ise kültürel endüstrilerin yaygınlaştırılması ve medya etiği konuları ele alındı.

Programa Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Yasin Söyler, Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları Genel Müdürlüğü Daire Başkanı Sanem Arıkan, TİMBİR Genel Başkanı Dr. Süleyman Basa, AK Parti MKYK Üyesi ve TİMBİR Yüksek İstişare Kurulu Genel Sekreteri Prof. Dr. Zakir Avşar, TİMBİR Başkanvekili ve GİMER Başkanı Av. Cüneyd Altıparmak ile çok sayıda akademisyen, hukukçu ve öğrenci katıldı.

Yerel medyanın kültür ve tanıtımdaki rolü

TİMBİR Genel Başkanı Dr. Süleyman Basa, açılış konuşmasında kültürel mirasın korunması ve tanıtılmasında medyanın rolüne dikkat çekti. Kültürün doğru anlatılması gerektiğini belirten Basa, ❝Kültürü tanıtırken onu yalnızca ticari bir ürüne indirgememeli, özgünlüğünü, tarihsel bağlamını ve kültürel kimliğini de korumalıyız❞ ifadelerini kullandı.

Kapsayıcı ve yaratıcı medya anlayışının önemine değinen Basa, kadınların, gençlerin, yerel üreticilerin, sanatçıların ve farklı kültürel toplulukların seslerinin duyurulması gerektiğini söyledi. Anadolu’nun dört bir yanındaki kültürel zenginliklerin görünür kılınması gerektiğini vurgulayan Basa, ❝Yerel medya aslında o illerin en büyük kültür ve turizm tanıtım elçileridir❞ dedi.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları Genel Müdürlüğü Daire Başkanı Sanem Arıkan ise Türk kültürünün ve sanatının yaşatılması ile gelecek nesillere aktarılmasının önemine dikkat çekti. Arıkan, kültürel mirasın yaşatılmasına katkı sunan kurum ve kişilerin önemli bir sorumluluk üstlendiğini belirterek ❝Kültürümüze sahip çıkmak, varlığımızı korumaktır❞ değerlendirmesinde bulundu.

Dijitalleşme kültürel üretimi dönüştürdü

Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Yasin Söyler, dijitalleşme ve yapay zekânın kültürel üretim süreçlerine etkisini değerlendirdi. İçerik üretme ve yayma biçimlerinin değiştiğini belirten Söyler, bireylerin artık yalnızca içerik tüketicisi değil, aynı zamanda üreticisi konumuna geldiğini söyledi.

Söyler, ❝Dijitalleşme sadece araçlarımızı değiştirmedi, kültürel üretimin kendisini de değiştirdi❞ diyerek daha fazla insanın üretim süreçlerine katılabildiğini, farklı kültürlerin kendilerini daha rahat ifade edebildiğini kaydetti. İçerik üretiminin artmasının güvenilir bir medya ortamı anlamına gelmediğini belirten Söyler, aynı kanallar üzerinden yanlış bilgi ve manipülasyonun da hızla yayılabildiğini, yapay zekânın bu tabloyu daha karmaşık hale getirdiğini ifade etti.

Yaratıcı endüstrilerde emeğin karşılığı vurgusu

İlk oturumun moderatörlüğünü yapan AK Parti MKYK Üyesi ve TİMBİR Yüksek İstişare Kurulu Genel Sekreteri Prof. Dr. Zakir Avşar, teknolojik gelişmelerin iletişim mecralarını ve içerik üretim süreçlerini dönüştürdüğünü söyledi. Avşar, bu dönüşümde değişmeyen temel konunun emeğin karşılığı olduğunu belirterek telif haklarının korunmasının önemine dikkat çekti.

Avşar, ❝Hakkı korumak, hakkı üstün tutmak, hakkı savunmak… Eğer burada bu hakka sahip çıkılmazsa sonrasında bu mesleğin, iş kollarının, bu endüstrinin bir anlamı kalmayabilir❞ ifadelerini kullandı.

Başkent Üniversitesi Yaratıcı Endüstrileri Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Doç. Dr. Erman M. Demir, medyada kapsayıcılığın yalnızca ülkelerin kendi içindeki toplumsal farklılıklar üzerinden değil, küresel kültür ekosistemi ve dijital platformların etkileri çerçevesinde de ele alınması gerektiğini belirtti. Hacı Bayram Veli Üniversitesi İletişim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Serdar Öztürk ise estetik algısının alışkanlıklarla şekillendiğini ifade ederek ❝Estetik son derece alışkanlıkla ilgili bir durumdur❞ dedi.

Yapay zekâ ve telif hukuku tartışmaları

İkinci oturumun moderatörlüğünü yapan TİMBİR Başkanvekili ve GİMER Başkanı Av. Cüneyd Altıparmak, TİMBİR’in Google’a açtığı davanın temelinde içerik üreticilerinin emeklerinin karşılığını alamaması sorununun bulunduğunu söyledi. Altıparmak, sosyal medya bağımlılığına ve platformların yazılım mimarisine ilişkin tartışmalara da değindi.

Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Fikri Mülkiyet Hukuku Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Salih Polater, üretken yapay zekânın telif hukukunun temel tartışma konularından biri haline geldiğini belirtti. Hacettepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Öğr. Üyesi Barış Gözübüyük, yapay zekânın yardımcı bir araç olarak kullanılabileceğini ancak haberin doğrudan yapay zekâya ürettirilmesinin hukuki sorunlara yol açabileceğini ifade etti. Gözübüyük, ❝Bu durumda da çok fazla belirsizlik olduğunu söylemek gerekiyor❞ dedi.

Bilişim Hukuku uzmanı Av. Özgür Eralp, yapay zekânın yaratıcı endüstrilerde eser sahipliği ve telif gelirleri konusunu yeniden gündeme getirdiğini belirterek insan emeğiyle ortaya konulan eserlerin ekonomik karşılığına ilişkin risklere dikkat çekti. Kırıkkale Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Merve Suna Özel Özcan da medya etiği tartışmalarında algoritmaların içeriklerin görünürlüğü üzerindeki etkisinin göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi. Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekan Yardımcısı Doç. Dr. Ahmet Faruk Çeçen ise yapay zekâ okuryazarlığının geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.

Program, TİMBİR Genel Başkanı Dr. Süleyman Basa tarafından konuşmacılara sertifikalarının takdim edilmesinin ardından sona erdi.