Bakan Gürlek: Uzlaştırma cezasızlıkla karıştırılmamalı

Adalet Bakanı Akın Gürlek, alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin cezasızlık olarak algılanmaması gerektiğini belirterek, uzlaştırma ve benzeri uygulamaların adaletten vazgeçmek anlamına gelmediğini söyledi.

Ankara’da düzenlenen Uzlaştırma Ödül Töreni ve Alternatif Çözümlerde 10. Yıl Sempozyumu’na Adalet Bakanı Akın Gürlek, Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) Başkanvekili Fuzuli Aydoğdu, HSK 1. Daire Başkanı Turan Kuloğlu, hukukçular ve uzlaştırmacılar katıldı.

Programda konuşan Bakan Gürlek, adalet hizmetlerinin hızlı, etkili ve düşük maliyetle yürütülmesinin önemine değinerek alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin yargı sistemine önemli katkılar sunduğunu ifade etti.

Onarıcı adalet vurgusu

Ceza adalet sisteminin başarısının yalnızca suçların soruşturulması ve cezalandırılmasıyla ölçülemeyeceğini belirten Gürlek, mağdurun korunması, adalete erişimin kolaylaştırılması ve uyuşmazlıkların makul sürede sonuçlandırılmasının da önemli olduğunu vurguladı.

Uzlaştırma, seri muhakeme, ön ödeme, kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve basit yargılama usulünün ceza adalet sisteminde farklı çözüm imkanları sunduğunu kaydeden Gürlek, bu yöntemlerin adaletten vazgeçmek anlamına gelmediğini dile getirdi. Onarıcı adalet anlayışının mağdurun zararının giderilmesini ve failin sorumluluk üstlenmesini amaçladığını belirten Gürlek, uzlaştırma sürecinin gönüllülük esasına dayanması, tarafların haklarının korunması ve kamu yararının gözetilmesi gerektiğini söyledi.

Caydırıcılıkta kesinlik ve çabukluk

Alternatif çözüm yollarının cezasızlıkla karıştırılmaması gerektiğine dikkati çeken Gürlek, ceza hukukunda caydırıcılığın yalnızca cezanın ağırlığıyla değil, kesinliği ve çabukluğuyla da ilgili olduğunu ifade etti. Bu yöntemlerin uygun dosyaların daha kısa sürede sonuçlandırılmasını sağladığını belirten Gürlek, böylece mahkemelerin daha ağır ve karmaşık suçlara ilişkin davalara daha fazla zaman ayırabildiğini kaydetti.

Uzlaştırmanın 2005 yılında ceza adalet sistemine dahil edildiğini, Aralık 2016’da yapılan düzenlemelerle uygulamanın ivme kazandığını aktaran Gürlek, sistemin hem yargının iş yükünü azalttığını hem de tarafların çözüm sürecine katılmasını sağladığını belirtti.

Uzlaştırmacı siciline kayıtlı 30 binden fazla kişinin görev yaptığını bildiren Gürlek, şu bilgileri paylaştı: ❝2017 yılından günümüze kadar 2 milyondan fazla dosyada mağdur ile şüpheli uzlaşmıştır. Diğer alternatif çözüm yöntemlerinde de büyük bir başarıya ulaşılmış, seri muhakeme, ön ödeme, kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve basit yargılama usulleriyle çok sayıda dosya sonuçlandırılmıştır. 2025 yılında alternatif çözüm yöntemleri sayesinde asliye ceza ve çocuk mahkemelerine ilk kez açılan kamu davalarında yüzde 33 oranında azalma göstermiştir.❞

33 başsavcılığa ve 10 uzlaştırmacıya ödül

Alternatif çözüm yöntemlerinin daha etkin uygulanması için kurumlar arası iş birliğinin güçlendirilmesi ve uygulamada karşılaşılan sorunların düzenli olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirten Gürlek, adalet hizmetlerinin kalitesini artırmak için çalışmalarını sürdüreceklerini kaydetti.

Programın konuşmalar bölümünün ardından, 2025 yılında uzlaştırma alanında en başarılı performansı gösteren 33 Cumhuriyet başsavcılığının temsilcileri ile en başarılı 10 uzlaştırmacıya plaket ve ödülleri verildi.