Emsal karar: Meta İstanbul ticari mümessil sayıldı

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi, Meta Platforms İstanbul Bilişim Hizmetleri Limited Şirketi’nin Türkiye’deki faaliyetler bakımından ticari mümessil sıfatı taşıdığına hükmederek yerel mahkemenin husumet ret kararını kaldırdı.

TİMBİR Başkanvekili, Star Gazetesi yazarı ve avukat Cüneyd Altıparmak, Meta’nın Türkiye’deki temsilcisine karşı açılan tazminat davasında Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi’nin 30 Eylül 2026 tarihli kararını değerlendirdi. Altıparmak, sosyal medya şirketlerinin Türkiye’deki temsilcilerinin hukuki statüsünün yedi yıldır üzerinde çalıştığı bir alan olduğunu belirterek, kararın hak arama pratiğini değiştirecek nitelikte olduğunu ifade etti.

Erişim engeli ve davanın konusu

Altıparmak’ın aktardığına göre dava, Instagram’da “Ev Yapımı Mutluluk” adlı sayfa üzerinden pasta ve benzeri ürünler satarak hane bütçesine katkı sağlayan bir müvekkili kapsıyor. Instagram’a erişim, Türkiye’nin belirlediği yükümlülüklere uyulmadığı gerekçesiyle 2-10 Ağustos 2024 tarihleri arasında engellendi. Bu süreçte müşterilerin hesaba ulaşamadığı, satışların durduğu ve aile gelirinin kesintiye uğradığı belirtildi.

Avukat Altıparmak, Meta Platforms ve Türkiye’de temsilci olarak belirlenen şirket aleyhine tazminat davası açtıklarını belirterek dilekçedeki gerekçeyi şöyle özetledi: ❝Kesintiye sen sebep oldun, kurallara uysaydın Devlet kesmezdi erişimi, zarara sebebiyet verdin.❞ Dilekçede müvekkilin evden satış yaptığı, emekli eşinin ürünleri müşterilere teslim ettiği ve amacın çocuklarının eğitim masraflarına katkı olduğu ifade edildi. Instagram’ın bu kişi için pazar yeri işlevi gördüğü ve faaliyetin mali mevzuatın evden çalışan kadınlara tanıdığı muafiyet kapsamında kaldığı savunuldu.

İlk derece mahkemesi husumetten ret kararı verdi

Davalı şirket, hizmeti Meta Platforms Inc.’in sunduğunu, engelleme kararını Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun verdiğini ve sorumluluğu bulunmadığını savundu. Ankara 33. Asliye Hukuk Mahkemesi, şirketlerin ayrı tüzel kişiliklere sahip olduğu gerekçesiyle davayı husumetten reddetti.

Altıparmak, karara ilişkin değerlendirmesinde mahkemenin asıl ve şube şirketlerin aidiyetini resmi niteliği bulunmayan bir alan adı sorgulama sitesindeki bilgilere dayanarak belirlediğini, Ticaret Sicili Gazetesi’nin sunulmasına ve yapılan beyanlara rağmen bu yönde karar verildiğini ifade etti. Karar istinaf edildi.

Daire, 5651 sayılı Kanun’un temsilcilik düzenlemesine dayandı

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi, yerel şirketin faaliyetlerine odaklanarak Meta’nın Türkiye’deki faaliyetlerini İstanbul şirketi aracılığıyla yürüttüğünü değerlendirdi. Davalının fiilen ticari mümessil olarak görev yaptığı belirtildi. Daire, 5651 sayılı Kanun’un yabancı sosyal ağ sağlayıcılarının temsilcilerine ilişkin düzenlemesini hatırlattı. Buna göre Türkiye’den günlük erişimin on milyonu aşması hâlinde tüzel kişi temsilcinin, sosyal ağ sağlayıcı tarafından sermaye şirketi biçiminde kurulmuş bir şube olması ve teknik, idari, hukuki ve mali yönlerden tam yetkili ve sorumlu olması öngörülüyor.

Daire, ticaret sicili kayıtlarının şirketin temsil faaliyetlerini de içerdiğini, bu yetkilerden ticari temsilcilik sonucunun çıkarılabileceğini belirtti. Temsilci sıfatıyla husumet yöneltilmesinin mümkün olduğu ifade edildi. Ayrı şirket olma savunmasının bu değerlendirmeyi ortadan kaldırmadığı kaydedildi.

Manevi tazminatta dosya yeniden ilk dereceye gönderildi

Kararda manevi tazminat yönünden ilk derece mahkemesi kararı kaldırıldı ve dosya yeniden incelenmek üzere ilgili mahkemeye gönderildi. Maddi tazminata ilişkin istinaf başvurusu ise parasal kesinlik sınırı nedeniyle reddedildi. Altıparmak, bu yönüne katılmadığını belirterek husumet konusunun dava değerinden bağımsız ele alınması gerektiğini savundu. Ona göre maddi talebe ilişkin ret, temsilcilik değerlendirmesinin reddedildiği anlamına gelmiyor.

Mahkeme henüz Meta İstanbul’un tazminat ödemesine hükmetmedi. Zararın varlığı ve sorumluluk koşullarının ayrıca inceleneceği belirtildi.

Karar emsal niteliğinde

Altıparmak, kararın her mahkemeyi bağlayan genel bir kural oluşturmadığını, ancak temsilci şirkete dava yöneltilebileceğini açık biçimde gösterdiğini ifade etti. Değerlendirmesinde ❝Bu dosyanın önemi, Türkiye’deki hukuki muhatabı görünür kılmasıdır❞ diyen Altıparmak, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesine teşekkür ettiğini belirtti. Altıparmak ayrıca kararın, sosyal medya şirketlerine karşı açılacak davalarda dilekçelere eklenebilecek bir atıf metniyle birlikte kullanılabileceğini kaydetti.