GastronomiRize 2026: 12 ilçeden 100 yemek sofrada

Rize’de dört gün sürecek GastronomiRize 2026, ❝Sofrada Yaşayan Miras❞ mottosuyla başladı. Etkinliğin ilk gününde kentin 12 ilçesinden 100’ü aşkın yöresel yemek sergilendi.

Rize’de düzenlenen GastronomiRize 2026, Rize’nin üretim kültürünü, mutfak hafızasını ve gelecek vizyonunu aynı sofrada buluşturmayı amaçlıyor. Dört gün sürecek etkinliğin ilk gününde gastronomi; iklim, sıfır atık, sağlık, üretim, kültür ve gelecek başlıklarıyla birlikte ele alındı.

İklim için horon

Festivalin dikkat çeken bölümlerinden biri ❝İklim İçin Horon❞ oldu. Gençlerin öncülüğünde gerçekleştirilen horonda katılımcılar, Rize’nin simgelerinden çay ve çay bardağı etrafında bir ❝Sıfır Atık ve İklim Halkası❞ oluşturdu. Horon, bu kez toprağı, suyu, gıdayı ve geleceği korumaya yönelik ortak bir çağrıya dönüştü.

Etkinlikte verilen mesaj, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın himayelerinde büyüyen Sıfır Atık Hareketi’nin atıkları azaltma, kaynakları verimli kullanma ve sürdürülebilir üretim-tüketim anlayışıyla ortak zeminde buluştu. Festival kapsamında atıkların ayrıştırılması, kompost uygulamaları, tek kullanımlık plastiklerin azaltılması, yerel ve mevsimsel ürünlerin tercih edilmesi, gıda kayıplarının azaltılması ile su ve toprağın korunması öne çıkarıldı.

100’ü aşkın yemek bir arada

Festivalin merkezinde Rize’nin 12 ilçesinin mutfak kültürünü bir araya getiren yemek sergisi yer aldı. Aile sofralarında kuşaktan kuşağa aktarılan ve bir bölümü bugüne kadar kayıt altına alınmamış tarifler, 2024’te başlayan saha taramalarıyla derlendi; 2025’te tasnif edilerek şefler ve tarif sahipleriyle yeniden uygulandı.

Bu çalışmalar sonucunda hazırlanan “Rize Dağlardan Denize Aromatik Mutfak Kültürü” kitabındaki tariflerden 100’ü aşkın yemek, festival alanında yeniden hazırlanarak yaşayan bir gastronomi sergisine dönüştürüldü. Çalışma, yemek tariflerinin yanı sıra Rize’nin tarımını, bitki bilgisini, hayvancılığını, balıkçılığını, saklama ve pişirme yöntemlerini de kapsayan bir gastronomi envanteri niteliği taşıyor.

Sağlık ve çay gündemde

Festival kapsamında kurulan Longevity Merkezi’nde beslenme uzmanları, hekimler ve gastronomi uzmanları; yerel ve mevsimsel ürünler, fermente gıdalar ve geleneksel beslenme kültürünün sağlıklı yaşam açısından yeniden değerlendirilmesi üzerine çalışmalar yaptı. Çay ise festivalin ekonomik ve kültürel kimliğini temsil eden unsurlar arasında yer aldı. Çayın bahçeden fabrikaya, demlemeden gastronomideki kullanım alanlarına uzanan yolculuğu ele alınırken tadımlar ve demleme atölyeleri düzenlendi. ❝Bir Bardak Çayın Geleceği: İklim Değişikliği ve Sürdürülebilir Çay Gastronomisi❞ başlıklı oturumda çayın geleceği iklim ve üretim perspektifinden değerlendirildi.

Festival alanında Formulaz’dan horona, tulumdan şiire, çaydan arıcılığa, el sanatlarından geleneksel üretim yöntemlerine kadar Rize’nin yaşam kültürünü oluşturan pek çok unsur bir araya geldi. Sepet örme, sirke yapımı, mısır soyma, hamsi tuzlama, pepeçura ve paça yapımı gibi atölyelerle gastronomi, çocuklar ve gençler başta olmak üzere yeni kuşaklarla buluşturuldu.

Kadın üreticilerin emeği görünür kılındı

Rize’nin farklı ilçelerinden 150’yi aşkın kadın, yöresel yemeklerini, el emeği ürünlerini ve geleneksel üretim bilgilerini ziyaretçilerle buluşturdu. Tariflerden turşuya, reçelden ekmeğe ve saklama yöntemlerine kadar kadınların kuşaktan kuşağa aktardığı bilgi, ekonomik ve kültürel değere dönüştürülerek görünür hale getirildi.

Rize Belediye Başkanı Rahmi Metin, etkinliğin yalnızca bir festival olmadığını; Rize’nin üretim kültürünü, hafızasını ve gelecek tasavvurunu aynı sofrada buluşturmayı amaçladığını belirtti. 2024’te başlayan saha taramaları, 2025’teki tasnif ve uygulama çalışmaları ve 2026’da tariflerin yeniden hazırlanmasıyla gastronomi kitabının yaşayan bir mirasa dönüştüğünü ifade eden Metin, “Rize Dağlardan Denize Aromatik Mutfak Kültürü”nün aynı zamanda bir kültür belgesi olduğunu vurguladı.